Proxmox VE 8 serisinin destek süresi Temmuz 2026 itibarıyla sona erdi. Hâlâ 8.x üzerinde çalışan bir laboratuvarınız ya da üretim kümeniz varsa artık güvenlik güncellemesi almıyorsunuz demektir. Bu yazıda Proxmox VE 9 serisiyle (9.0, 9.1 ve 9.2) gelen önemli yenilikleri özetleyecek, ardından 8.x’ten 9’a yerinde (in-place) yükseltmeyi adım adım ele alacağız.

Daha önceki Proxmox yazılarımızda kurulum, depolama ve VM donanım ayarlarını incelemiştik. Bu yazı o serinin devamı niteliğinde; komutları kendi ortamınızda uygulamadan önce mutlaka yedek almayı unutmayın.

Proxmox VE 9 Serisine Genel Bakış

Proxmox VE 9.0, Ağustos 2025’te Debian 13 “Trixie” tabanıyla yayımlandı. Ardından Kasım 2025’te 9.1, Mayıs 2026’da ise 9.2 sürümü geldi. Ana bileşenlerin sürümleri şöyle:

Proxmox VE 9.0 ile Gelen Yenilikler

• Birim zinciri (volume chain) olarak snapshot: Snapshot desteği artık depolama üreticisinden bağımsız. iSCSI veya Fibre Channel ile bağlanan paylaşımlı LVM üzerindeki SAN depolamalarda da VM snapshot alabilirsiniz. Bu, VMware’den geçiş yapan kurumlar için uzun süredir beklenen bir özellikti.
• HA kuralları (affinity): Eski HA grupları yerini kurallara bıraktı. Bir VM’in belirli node’larda çalışmasını (kaynak–node) ya da iki VM’in aynı veya farklı node’larda tutulmasını (kaynak–kaynak) tanımlayabilirsiniz. Örneğin iki domain controller’ın asla aynı fiziksel sunucuda çalışmamasını sağlamak artık bir kural meselesi.
• SDN Fabrics: Yazılım tanımlı ağ (SDN) yığınına OpenFabric ve OSPF tabanlı fabric yapılandırması eklendi. Ceph veya küme ağları için full-mesh topolojileri arayüzden kurmak kolaylaştı.
• ZFS 2.3 ile RAIDZ genişletme: Mevcut bir RAIDZ havuzuna, havuzu yeniden oluşturmadan ve kesinti yaşamadan yeni disk ekleyebilirsiniz.
• Yeni mobil arayüz: Mobil web arayüzü Rust ile yeniden yazıldı; telefondan hızlı kontrol için daha akıcı.

Proxmox VE 9.1 ile Gelen Yenilikler

• OCI imajlarından LXC konteyner: Docker Hub veya özel bir registry’deki OCI imajlarını doğrudan LXC konteyner şablonu olarak çekebilirsiniz. Burada Proxmox’a Docker Engine eklenmiyor; imaj LXC konteynerin temeli olarak kullanılıyor.
• vTPM durumunun qcow2’de saklanması: vTPM içeren VM’lerin (örneğin BitLocker veya Windows 11 kullanan makineler) snapshot’ı alınıp geri yüklenebiliyor.
• Nested virtualization denetimi: “host” CPU tipiyle tüm işlemci özelliklerini açmak yerine, misafire yalnızca gereken sanallaştırma uzantılarını verebilirsiniz. EVE-NG veya Cisco CML gibi iç içe sanallaştırma isteyen lab VM’leri için güvenli ve taşınabilir bir yöntem.
• SDN görünürlüğü: Misafirlerin bağlı olduğu köprüler, EVPN bölgelerinde öğrenilen IP/MAC adresleri ve fabric rotaları arayüzde tek yerden görülebiliyor.

Proxmox VE 9.2 ile Gelen Yenilikler

• Dinamik yük dengeleyici: Cluster Resource Scheduler (CRS) artık node ve misafirlerin anlık kaynak kullanımını dikkate alan dinamik modda çalışabiliyor. HA altındaki VM’ler, tanımladığınız HA kurallarına uyularak node’lar arasında otomatik dengeleniyor. VMware DRS’e alışkın ekipler için önemli bir eksik kapandı.
• HA Arm/Disarm: Planlı bakımda HA yöneticisini küme genelinde geçici olarak devre dışı bırakabilirsiniz. Böylece bakım sırasında istenmeyen fencing (node’un zorla yeniden başlatılması) yaşanmaz; bakım bitince kaynaklar önceki durumuna döner.
• SDN’de WireGuard ve BGP fabric: Fabric protokollerine WireGuard ve BGP eklendi. BGP/EVPN için route map ve prefix list desteği, EVPN için IPv6 underlay ve OSPF fabric’lerinde route redistribution geldi. Ağ tarafında çalışanlar için Proxmox SDN artık gerçek bir veri merkezi ağı gibi yönetilebiliyor.
• Özel CPU modelleri: Datacenter menüsünden özel CPU profilleri oluşturabilirsiniz. CPU flag seçicisi, kümedeki tüm node’ların desteklediği özellikleri gösterdiği için canlı migrasyon uyumsuzlukları baştan görülebiliyor.

Yükseltme Öncesi Hazırlık

Yerinde yükseltme genellikle sorunsuz ilerler, ancak hazırlık aşamasını atlamak en sık yapılan hatadır. Başlamadan önce şunları kontrol edin:

• Tüm node’larda pve-manager en az 8.4.1 sürümünde olmalı.
• Hiper-yakınsık Ceph kullanıyorsanız, PVE 9’a geçmeden önce Ceph’i 19.2 Squid sürümüne yükseltin.
• Aynı sunucuda Proxmox Backup Server çalışıyorsa PBS 3’ten 4’e yükseltilmeli.
• Tüm VM ve konteynerlerin geri yüklemesi test edilmiş yedekleri olmalı.
• Sunucuya SSH dışında bir erişim yolunuz olmalı (IPMI, iDRAC, iLO veya fiziksel konsol).
• Kök dizinde en az 5 GB, tercihen 10 GB boş alan bulunmalı.
• Yükseltmeyi web arayüzündeki konsoldan değil, tmux veya screen oturumu içinden yapın. Bağlantı koparsa işlem yarım kalmaz.

Ardından Proxmox’un kontrol aracını çalıştırın. Bu araç sistemde değişiklik yapmaz, yalnızca rapor üretir:

pve8to9 --full

Çıktıdaki tüm FAIL satırlarını, mümkünse WARN satırlarını da gidermeden ilerlemeyin. Her düzeltmeden sonra aracı yeniden çalıştırın.

Adım Adım 8.x’ten 9’a Yükseltme

Kümede çalışıyorsanız önemli VM’leri yükseltilecek node’dan taşıyın ve işlemi node node yapın. Eski sürümden yeni sürüme canlı migrasyon genellikle çalışır, ancak tersi desteklenmez.

1. Mevcut Sistemi Güncelleyin

apt update
apt dist-upgrade
pveversion

pveversion çıktısında en az 8.4.1 görmelisiniz.

2. Debian Depolarını Trixie’ye Çevirin

sed -i 's/bookworm/trixie/g' /etc/apt/sources.list
sed -i 's/bookworm/trixie/g' /etc/apt/sources.list.d/pve-enterprise.list

Bookworm’e özgü başka depo satırlarınız varsa (örneğin backports) bunları yorum satırı yapın. Bu sürüm backports ile test edilmemiştir.

3. Proxmox Depolarını deb822 Formatında Ekleyin

PVE 9 ile depo tanımları yeni .sources (deb822) formatına geçti. Abonelik olmadan kullanıyorsanız /etc/apt/sources.list.d/proxmox.sources dosyasını şu içerikle oluşturun:

Types: deb
URIs: http://download.proxmox.com/debian/pve
Suites: trixie
Components: pve-no-subscription
Signed-By: /usr/share/keyrings/proxmox-archive-keyring.gpg

Enterprise aboneliğiniz varsa bunun yerine /etc/apt/sources.list.d/pve-enterprise.sources dosyasında URI olarak https://enterprise.proxmox.com/debian/pve, bileşen olarak pve-enterprise kullanın. Ardından eski .list dosyasını kaldırın.

Ceph kurulu node’larda /etc/apt/sources.list.d/ceph.sources dosyasını da benzer şekilde tanımlayın (abonelik yoksa):

Types: deb
URIs: http://download.proxmox.com/debian/ceph-squid
Suites: trixie
Components: no-subscription
Signed-By: /usr/share/keyrings/proxmox-archive-keyring.gpg

Eski ceph.list dosyasını silin ve depoları doğrulayın:

apt update
apt policy

4. Sistemi Yükseltin

apt dist-upgrade

İşlem SSD’li bir sunucuda birkaç dakika, yavaş disklerde bir saati aşabilir. Depoda en güncel 9.x sürümü bulunduğu için doğrudan son sürüme (yazının hazırlandığı tarihte 9.2) geçersiniz. Yükseltme sırasında bazı yapılandırma dosyaları için soru gelecektir:

• /etc/issue: Mevcut sürümü koruyabilirsiniz.
• /etc/lvm/lvm.conf: Paket sürümünü seçebilirsiniz.
• /etc/ssh/sshd_config: Paket sürümü önerilir, ancak kendi değişikliklerinizi (port, yetkilendirme vb.) kontrol edin.
• /etc/default/grub: Özelleştirme yaptıysanız farkları inceleyin; emin değilseniz mevcut sürümü koruyun.
• /etc/chrony/chrony.conf: Özel NTP ayarlarınızı conf.d veya sources.d altına taşıyabilirsiniz.

5. Yeniden Başlatın ve Doğrulayın

Yeni kernel için yeniden başlatma şarttır. Açıldıktan sonra tarayıcı önbelleğini temizleyip web arayüzüne girin (Ctrl+F5) ve kontrol aracını son kez çalıştırın:

pveversion
pve8to9 --full

İsterseniz kalan eski formatlı depo dosyalarını da otomatik dönüştürebilirsiniz. Eski dosyalar .bak uzantısıyla saklanır:

apt modernize-sources

Kümede HA gruplarının yeni HA kurallarına dönüşümü, tüm node’lar yükseltildikten sonra otomatik gerçekleşir.

Dikkat Edilmesi Gereken Bilinen Sorunlar

• Ağ arabirim isimleri değişebilir: Yeni kernel ile NIC isimleri (ör. enp3s0) farklılaşabilir ve köprüler (vmbr) ağsız kalabilir. Yükseltmeden önce pve-network-interface-pinning aracıyla isimleri sabitlemenizi öneririm. Uzaktan yönettiğiniz sunucularda bu adım hayat kurtarır.
• cgroup v1 desteği kalktı: CentOS 7 veya Ubuntu 16.04 gibi systemd 230 ve öncesini kullanan eski LXC konteynerler PVE 9’da çalışmaz. Bu konteynerleri yükseltmeden önce taşıyın veya yenileyin.
• sysctl ayarları: systemd artık /etc/sysctl.conf dosyasını okumuyor. IP forwarding, rp_filter gibi ayarlarınızı /etc/sysctl.d/99-ozel.conf benzeri dosyalara taşıyın. Router veya firewall görevi gören node’larda bunu atlamayın.
• /tmp artık tmpfs: /tmp RAM üzerinde tutuluyor ve belleğin yaklaşık yarısını kullanabiliyor. Büyük geçici dosya yazan betikleriniz varsa farklı bir dizine yönlendirin.
• LVM autoactivation: Paylaşımlı LVM kullanıyorsanız pve8to9 uyarısını dikkate alıp mevcut diskler için /usr/share/pve-manager/migrations/pve-lvm-disable-autoactivation betiğini çalıştırın.
• Veeam ile yedekleme: QEMU makine sürümü 10.0 ve üzeri olan VM’lerde Veeam yedeklemesi sorun çıkarabilir. Veeam kullanıyorsanız ilgili VM’lerin makine sürümünü sabitleyin veya Veeam’in uyumluluk güncellemesini bekleyin.
• Canlı migrasyon: Farklı işlemci üreticisi veya nesline sahip node’lar arasında migrasyon kararsız olabilir. 9.2 ile gelen özel CPU modelleri bu noktada işinizi kolaylaştırır.
• Bellek kullanımı yüksek görünebilir: PVE 9, VM bellek kullanımını host tarafındaki ek yükle birlikte hesapladığı için değerler %100’ün üzerinde görünebilir. Ballooning ve guest agent kullanmayan VM’lerde (pfSense, OPNsense vb.) bu normaldir.

Önemli Notlar

• Üretim kümesini yükseltmeden önce aynı yapılandırmayı bir test node’unda veya iç içe sanallaştırılmış bir Proxmox lab ortamında deneyin.
• Üçüncü parti depolama eklentisi kullanıyorsanız, üreticisinin PVE 9 uyumluluğunu duyurmasını bekleyin.
• Yükseltme sonrası journalctl -b ve küme durumu için pvecm status çıktılarını kontrol etmeyi alışkanlık hâline getirin.
• Ayrıntılı ve güncel bilgi için Proxmox’un resmi 8’den 9’a yükseltme rehberine ve sürüm notlarına başvurun.